Porównanie odczytów dwutlenku węgla z tabeli pH/KH w zakresie niskiej i średniej twardości węglanowej (1°dKH, 2°dKH oraz 4°dKH).
| Profil wody w akwarium | Rzeczywiste CO₂ | Odczyt i błąd ACQUALab | Odczyt i błąd konkurencji |
|---|---|---|---|
| 1°dKH / 6,2 pH (woda miękka RO) | 18,9 mg/l | 18,3 mg/l -3,2% | 23,1 mg/l +22,2% |
| 2°dKH / 6,4 pH (podłoże aktywne) | 23,9 mg/l | 23,2 mg/l -2,9% | 26,5 mg/l +10,9% |
| 4°dKH / 6,7 pH (standard roślinny) | 23,9 mg/l | 23,3 mg/l -2,5% | 25,2 mg/l +5,4% |
Zależność między pH, twardością węglanową a stężeniem dwutlenku węgla opisuje równanie równowagi węglanowej: CO₂ [mg/l] = 3,0 × KH × 10(7,0 − pH). Ponieważ odczynniki konkurencyjne kończą zmianę barwy dopiero przy pH 4,3, do każdego pomiaru doliczają stałą porcję kwasu zużytą na samo zakwaszenie wody.
Porównanie punktu końcowego miareczkowania kwasowo-zasadowego w wodzie o niskiej pojemności buforowej (krewetkaria, woda RO, akwaria roślinne).
Pomiar twardości węglanowej (KH) polega na miareczkowaniu jonów wodorowęglanowych (HCO₃⁻) mianowanym roztworem kwasu aż do całkowitego przekształcenia ich w kwas węglowy i rozpuszczony dwutlenek węgla. W profesjonalnych laboratoriach badających wody o wysokiej twardości stosuje się barwniki zmieniające kolor przy pH 4,3 (z niebieskiego na żółty). W akwarystyce, szczególnie przy wodzie demineralizowanej (RO) i w zbiornikach z krewetkami (1–2°dKH), takie podejście wprowadza jednak systematyczny błąd dodatni.
Twardość węglanowa KH (tudzież zasadowość) jest istotnym parametrem z punktu widzenia akwarystyki roślinnej oraz zapewniania odpowiedniego buforu pH dla całego życia w akwarium. W standardowym akwarium roślinnym (holenderskim) ten parametr mieści się w przedziale od 1 do 3 stopni twardości niemieckich KH, natomiast w przypadku biotopów wód zasadowych - powyżej 6 stopni. W przypadku korzystania z dwutlenku węgla w formie gazowej (z butli) ten parametr staje się niezwykle ważny. Zbyt niskie KH może spowodować bardzo szybki spadek pH w wyniku działania CO2. Zbyt wysokie KH powoduje z kolei zwiększenie pojemności buforowej, a tym samym trzeba zużyć sporą ilość CO2 zanim będzie ono "odczuwalne" dla roślin - całość będzie się zamieniać w wodorowęglany. Tylko nieliczne rośliny (pochodzące z wód twardych) potrafią doskonale przyswajać węgiel w postaci wodorowęglanów (np. rogatek, moczarka, nurzańce).